İlaç fiyat kararnamesi eczane kar marjını nasıl etkiliyor?
İlaç fiyatlarının belirlenmesinde kullanılan kur, rafınızdaki her kutunun kârını doğrudan belirler. Kur güncellemesi ile gerçek maliyet arasındaki fark açıldığında eczane, sattıkça kaybeden tarafa geçebilir.
Fiyat neden sizin kontrolünüzde değil?
Beşeri ilaçların satış fiyatı serbest piyasada oluşmaz; kamu tarafından belirlenen bir çerçeveye göre hesaplanır. Bu çerçevenin merkezinde, ilaç fiyatlarının hesaplanmasında esas alınan ve dönemsel olarak güncellenen bir kur değeri bulunur.
Bunun pratik sonucu şudur: maliyetleriniz güncel piyasa koşullarına göre artarken, satış fiyatınız bir önceki güncellemede sabitlenen değere bağlı kalır. Aradaki makas açıldıkça birim başına kârınız, siz hiçbir şey yapmadan erir.
Eczacı için buradaki asıl mesele fiyatı değiştirememek değil, makasın nerede en çok açıldığını görebilmektir. Kâr kaybı her üründe eşit dağılmaz.
Zararı hangi ürünler taşır?
Kâr baskısı en çok yüksek fiyatlı ve yavaş dönen ürünlerde hissedilir. Pahalı bir kutu rafta beklerken hem sermayenizi bağlar hem de fiyat güncellemesi gecikirse marjı gittikçe incelir.
Buna karşılık hızlı dönen, düşük fiyatlı ürünlerde birim kâr düşük olsa bile devir hızı bunu telafi eder. Bu yüzden "hangi ürün ne kadar kâr bırakıyor" sorusunun tek başına anlamı yoktur; "ne kadar sürede kâr bırakıyor" sorusuyla birlikte sorulmalıdır.
Basit bir kontrol: bir ürünün rafta kaldığı gün sayısı ile bıraktığı kârı yan yana koyun. Uzun süre bekleyip az bırakan ürünler, eczanenin sessiz zarar kalemleridir.
Elinizde kalan stoğu erimeden değerlendirin
Marj daralmasının en can yakıcı hâli, alım yapıldıktan sonra dönmeyen stoktur. Ürün rafta durdukça hem sermaye bağlanır hem miat yaklaşır; bir noktadan sonra iade veya imha gündeme gelir ve maliyetin tamamı zarara yazılır.
Bu noktada meslektaş dayanışması somut bir çözümdür. Sizin dönmeyen ürününüz, başka bir ilçedeki eczanede talep görüyor olabilir. Ürünü değerinin çok altında elden çıkarmak yerine ihtiyacı olan eczaneye ulaştırmak, zararı ciddi biçimde küçültür.
Eczaneler arası ticaretin kurallarını ve nelere dikkat edilmesi gerektiğini rehber bölümündeki mevzuat yazısında ayrıntılı ele aldık.
Ne izlemeli, ne zaman aksiyon almalı?
Ayda bir kez, stok değerinizin ne kadarının son üç ayda hiç hareket görmediğini çıkarın. Bu oran eczaneden eczaneye değişir; ama kendi geçmişinize göre yükseliyorsa erken uyarıdır.
İkinci gösterge, miadına bir yıldan az kalmış ürünlerin toplam stok değerine oranıdır. Bu oran büyüyorsa alım alışkanlığınız satış hızınızın önüne geçmiş demektir.
Üçüncüsü, tek seferde alınan yüksek tutarlı ürünlerin ne kadar sürede döndüğüdür. Kampanya nedeniyle yapılan büyük alımlar kâğıt üzerinde avantajlı görünüp pratikte sermayeyi kilitleyebilir.